Historia Kapeli

Kapela ludowa SMYKI powstała w 1983 roku, a jej pomysłodawcami i założycielami byli pierwsi członkowie: Zygmunt Maleszka, Leszek Szandała, Władysław Suszek oraz Jerzy Bieńczyk. A było tak… Z okazji zbliżającego się Turnieju „Kolorowe Wsie”, organizowanego przez Gminny Ośrodek Kultury
w Dobroszycach, zawiązuje się zespół złożony z czterech muzyków akompaniujących grupie śpiewaków ludowych ze wsi Dobra. Szefowa zespołu śpiewaczego z Dobrej, Józefa Zimna, by uatrakcyjnić repertuar i brzmienie swojego zespołu, zaprasza do współpracy wspólnie muzykujących od lat kolegów: Zenka Maleszkę (kontrabas), Leszka Szandałę (akordeon), Władka Suszka (trąbka) i Jerzego Bieńczyka (bęben). Tak powstaje wokalno – instrumentalny zespół ludowy z Dobrej.
Niespodziewany sukces, jakim było zajęcie I miejsca i zdobycie awansu do Powiatowego Turnieju „Kolorowe Wsie” w Oleśnicy, a następnie zajęcie II miejsca i awans do finału wojewódzkiego w Oławie sprawia, że z efemerydy zespół przekształca się w regularnie działającą kapelę ludową.
Rok później, w powiększonym składzie, bo do kapeli dołączają kolejni muzycy: Zygmunt Rumin (skrzypce) i Karol Marcin (skrzypce), zespół odnosi kolejny sukces, jakim niewątpliwie jest udział w XVIII Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków w Kazimierzu Dolnym, który odbył się w dniach 28.06. – 01.07.1984 r. Wówczas już kapela jest tak liczna i stanowi tak odrębną i znaczącą część zespołu ludowego z Dobrej, że muzycy postanawiają wybrać spośród siebie kierownika i występować pod własną, niezależną nazwą.
Jeszcze w Kazimierzu Dolnym, odpoczywając po emocjach związanych z występami na festiwalu, muzycy we wspólnym gronie, po odrzuceniu wielu propozycji, ostatecznie wybierają zaproponowaną przez Jerzego Bieńczyka nazwę dla kapeli - SMYKI. Kierownikiem KAPELI SMYKI zostaje Zygmunt Maleszka, który z krótkimi przerwami pełni tą funkcję do dziś. Wkrótce do KAPELI SMYKI dołącza kolejny muzyk – Jan Kędzia (klarnet).

 

W 1985 roku kapela uczestniczy w Międzynarodowym Festiwalu „Pyrzyckie Spotkania z Folklorem”. W roku 1986 bierze udział w Przeglądzie Dorobku Kulturalnego Przytoczna 1986, gdzie zostaje uhonorowana złotą odznaką „Zasłużeni dla Miasta i Województwa Wrocławskiego”. W tymże roku KAPELA SMYKI, wraz z zespołem śpiewaczym, odnotowuje swoje pierwsze podróże zagraniczne: do Związku Radzieckiego, gdzie koncertuje w Zaporożu i Kijowie, oraz do NRD (koncerty w miastach Bischofswerda i Drezno).
W 1987 roku do kapeli dołączają dwaj kolejni muzycy: Stanisław Włodarczyk (skrzypce) i Marian Suszek (klarnet). W dziewięcioosobowym składzie SMYKI zdobywają II miejsce
w Konkursie Kapel Ludowych w Oławie.
W 1988 roku odchodzi wieloletni członek i współzałożyciel kapeli Jerzy Bieńczyk. Powstały wakat bębnisty uzupełnia Ryszard Nartowski, grający wcześniej w Kapeli Podwórkowej „Oleś” i okazjonalnie współpracujący ze SMYKAMI. W tym samym czasie do KAPELI dochodzi drugi klarnecista Emir Jakubowski.
Początek lat 90 – tych to dla kapeli kolejne lata artystycznych sukcesów: - wyjazd na koncerty do Związku Radzieckiego (do Lwowa i Kijowa) - udział w Festiwalu Młodych w Jaśle, gdzie zdobywa nagrodę specjalną (1991) - kolejny udział w Festiwalu w Pyrzycach i nawiązanie współpracy z Fundacją Kultury Wsi w Warszawie - udział w I Międzynarodowych Spotkaniach Folklorystycznych „Kupalnocka” Ciechanów – Płońsk - udział w festiwalu Babiogórska Jesień w Zawoji (efekt współpracy z Fundacją Kultury Wsi w Warszawie 
w międzyczasie w KAPELI następują małe zmiany personalne. Dochodzą dwaj muzycy:  Józef Stachowicz (klarnet) oraz Bogusław Kusz (diabelskie skrzypce)

 

Rok 1993 okazuje się przełomowym w dotychczasowej karierze KAPELI SMYKI. Gmina Dobroszyce wycofuje się z patronatu i zespół kończy współpracę z Gminnym Ośrodkiem Kultury w Dobroszycach oraz zespołem śpiewaczym z Dobrej. Szybko jednak znajduje nowego mecenasa w osobie Wójta Gminy Oleśnica Andrzeja Proszkowskiego.
Już pod nowym patronatem i ze wsparciem Fundacji Kultury Wsi KAPELA nagrywa swoją pierwszą kasetę magnetofonową.
W 1994 roku grupa uczestniczy w Świnoujskim Pikniku Ludowym oraz Międzynarodowym Festiwalu Ludowym w Strzegomiu. Na obu festiwalach spotyka się z ogromnym aplauzem publiczności.
Na początku 1995 roku funkcję dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury, mającego wówczas swoją siedzibę w Poniatowicach, obejmuje Dorota Bartczak. KAPELA kontynuuje swoją działalność w gminie Oleśnica, pod patronatem GOK-u i z mocnym wsparciem nowej Pani Dyrektor.
Do KAPELI dołącza znakomity muzyk - akordeonista Jan Proniewicz. W trosce o bogatsze aranżacje i większą dyscyplinę muzyczną, w KAPELI składającej się w większości z muzyków samouków i amatorów, koledzy powierzają Jankowi funkcję kierownika artystycznego, a on sam staje się „muzycznym kompasem”, wskazującym artystyczną drogę zespołu na długie lata.
Współpraca z Fundacją Kultury Wsi i Centrum Animacji Kultury w Warszawie owocuje wyjazdem kapeli do Włoch, gdzie koncertuje w kilku miejscowościach. Jednakże najważniejszym jest koncert w Ambasadzie Polskiej w Rzymie, z okazji otwarcia Centrum Kultury Polskiej.
W tymże roku ważnym wydarzeniem dla KAPELI jest udział w programie telewizyjnym pt. „Biesiada z Rolną 95”, emitowanym przez TVP 1, w trakcie którego została uhonorowana przez Fundacje Kultury Wsi prestiżową nagrodą „Szczebel do kariery”

 

W 1996 roku zespół wyjeżdża do miasta Issoire we Francji, na siedmiodniowy Przegląd Folklorystyczny. SMYKI są tam jedynym zespołem reprezentującym polski folklor. Na festiwalu Kapela zyskuje bardzo duże uznanie wśród publiczności oraz organizatorów.
W tym samym roku, za prezentacje wartości ludowych oraz za współtworzenie i wychowywanie zaangażowanych animatorów kultury wsi, kapela wyjeżdża promować tradycyjny polski folklor do Danii i koncertuje w Kopenhadze.
Po bardzo dobrych wrażeniach zespołu z występów w Issoire, w roku 1997 KAPELA zostaje ponownie zaproszona do Francji na Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny
w miejscowości Bouxwiller.
Tymczasem z KAPELI odchodzi Józef Stachowicz, a pojawiają się nowi muzycy: grający na skrzypcach Jan Pietr oraz trębacz Zdzisław Hanys. Niedługo po tym dołącza także klarnecista Marcin Dudek. W tym okresie KAPELĘ tworzy dwunastu muzyków – jest to liczebnie największy skład w całej jej historii.
W 1998 roku, po przejściu wstępnych eliminacji, grupa zostaje zakwalifikowana do udziału w festiwalu „Ziemia i Pieśń” w Szprotawie, gdzie publiczność przyjmuje ich z wielkim entuzjazmem. Zostaje także doceniona przez jury, które przyznaje jej Grand Prix festiwalu oraz nagrodę w postaci sesji nagraniowej.
W tym samym roku KAPELA SMYKI obchodzi 15 – lecie działalności artystycznej. Z tej okazji daje duży koncert, prezentując przekrój swojego repertuaru, od najstarszych utworów granych w początkowym okresie działalności, po utwory nowe, wykonywane w nowych aranżacjach. Jubileusz KAPELI odbywa się w ramach Konfrontacji Folklorystycznych organizowanych przez Gminny Ośrodek Kultury Oleśnica (wówczas działający pod nazwą Ośrodek Kultury i Sportu Gminy Oleśnica).

 

 

W 1999 roku w Karlsruhe (Niemcy) ma miejsce największy festiwal folklorystyczny w Europie – Międzynarodowy Festiwal Folkloru i Strojów Ludowych. W festiwalowej różnorodności kultur, na siedmiu scenach zlokalizowanych na terenie ogromnego parku, wśród trzystu zespołów folklorystycznych z całego świata, prezentuje się KAPELA SMYKI. Organizatorzy festiwalu w Karlsruhe pamiętają o SMYKACH jeszcze długo, czego dowodem są kolejne zaproszenia w latach 2001 i 2006.
W roku 2000 KAPELA ponownie prezentuje program artystyczny na szprotawskim festiwalu „Ziemia i Pieśń”. Zdobywa tam nagrodę Marszałka Województwa Lubuskiego – Złoty Mikrofon. SMYKI podsumowują wyjazd słowami: „Kolejny wyjazd, kolejne spotkania z ludźmi, których spontaniczne reakcje, radość i dobra zabawa mobilizują nas do jeszcze bardziej wytężonej pracy”.
I tak też się dzieje. W 2003 roku SMYKI wydają drugi album muzyczny, po raz pierwszy na płycie CD. Kolejne lata to kontynuacja sukcesów KAPELI, popartych licznymi wyjazdami
na festiwale oraz promocja polskiej kultury za granicą. Po 2000 roku SMYKI odwiedzają sąsiednie kraje aż 17 razy:
Karlsruhe (Niemcy) 2001, 2006
Klenovec (Słowacja) 2002, 2004, 2007, 2009, 2012, 2013
Uppsala, Västerås (Szwecja) 2003
Mihalygerge (Węgry) 2004, 2007, 2011, 2012, 2013
Chrudim (Czechy) 2005
Budapeszt (Węgry) 2008
Samedi – Dimanche (Francja) 2010
Ważnym wydarzeniem jest bożonarodzeniowy koncert w Ambasadzie Polskiej w Budapeszcie (Węgry 2008). 2008 rok to kolejny jubileusz – 25 lat działalności artystycznej, obchodzony uroczyście podczas Biesiady Międzykulturowej, inaugurującej Międzynarodowy Festiwal Folkloru organizowany przez GOK Oleśnica

 

W historii KAPELI SMYKI odnotowujemy, niestety, nie tylko radosne chwile. Los i choroba sprawiają, że na zawsze odchodzą niektórzy z nich: w 2002 roku znakomity skrzypek Jan Pietr, w 2011 roku kierownik artystyczny KAPELI Jan Proniewicz, a w 2014,występujący ze SMYKAMI niemal od początku działalności, Marian Suszek. Pamięć o Nich na zawsze zostanie nieodłącznym elementem ich muzyki.
Dziś, po 30 latach wspólnego muzykowania, zwiedzania świata i poznawania innych kultur, z dużym bagażem doświadczeń, różnorodnym repertuarem, nowymi członkami zespołu, KAPELA z entuzjazmem i planami na przyszłość rozpoczyna kolejne dziesięciolecie.
W planach tych pierwsze miejsce zajmuje usystematyzowanie i zebranie w jeden album muzyczny bogatego repertuaru SMYKÓW. Przez lata działalności muzycznej KAPELA SMYKI jest w posiadaniu pokaźnego zbioru utworów. Wśród nich znajdują się tradycyjne polskie tańce i pieśni ludowe, często zasłyszane u zespołów i kapel z różnych części Polski. Najbardziej wartościowe są te czerpiące z twórczości ludowej i przekazywane ustnie z pokolenia na pokolenie, bez notacji muzycznej.
Także utwory ludowe innych narodów: węgierskie, bałkańskie, muzyka klezmerska oraz rozrywkowa z elementami jazzu tradycyjnego. Wiele utworów wykonywanych przez SMYKI spokojnie można nazwać szlagierami czy hitami, jak np. „Pożegnanie kaszub”, które często śpiewa sama publiczność, czy „Ale jaja”, którego to utworu refren znają nawet najmłodsi.
Dziś KAPELA SMYKI, w dziesięcioosobowym składzie, wspierana przez młodych muzyków trzeciego pokolenia, kontynuuje swoje artystyczne dzieło pod patronatem gminy Oleśnica. Ma wiernych mecenasów w osobach wójta gminy Oleśnica Marcina Kasiny i dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury Doroty Bartczak.